Kargo sigortası, bir gönderinin taşıma sırasında kaybolması, çalınması veya hasar görmesi gibi poliçede belirtilen risklerden doğan maddi zararı, teminat ve istisna koşulları içinde karşılamayı amaçlayan güvencedir. Taşıyıcının kanundan doğan sorumluluğundan farklıdır ve standart gönderiler için genel bir sigorta yaptırma zorunluluğu bulunmaz. Değerli veya hassas bir ürün gönderiyorsanız poliçenin hangi ürünleri ve riskleri kapsadığını, muafiyeti ve azami ödeme tutarını gönderimden önce kontrol edin.
Kargo Sigortası Neden Önemlidir? İşletmeler ve Bireyler İçin Avantajlar
Tek bir kayıp veya hasarlı gönderi, özellikle yüksek değerli ürün satan işletmelerde beklenmedik maliyet yaratabilir. Uygun bir kargo sigortası, taşıyıcının yasal sorumluluğunu aşabilen zararların bir bölümünü poliçedeki şartlarla güvenceye alabilir. Ancak sigorta, hasarı önlemez ve her durumda ürün bedelinin tamamının ödeneceği anlamına gelmez.
Gönderi için güvence seçerken ürünün değerini, kırılganlığını, rotayı ve olası hasarın işletmeye etkisini birlikte değerlendirin. Kargonomi üzerinden taşıma seçeneklerini inceliyorsanız seçtiğiniz gönderim hizmetinde ek sigorta veya taşıma güvencesi bulunup bulunmadığını ve bunun hangi koşullarla sunulduğunu ayrıca teyit edin.
E-ticaret ve bireysel kargolarınızı avantajlı fiyatlarla göndermek için Kargonomi'yi hemen şimdi ücretsiz deneyebilirsiniz.
Hemen Ücretsiz DeneyinYüksek Değerli ve Hassas Ürünlerde Risk Yönetimi
Elektronik cihazlar, cam ürünler ve koleksiyon değeri taşıyan eşyalar daha dikkatli değerlendirme gerektirebilir. Önce taşıyıcının bu ürünü kabul edip etmediğini ve hangi ambalajı istediğini öğrenin. Ardından sigortanın kırılma, hırsızlık veya kayıp risklerinden hangilerini kapsadığını kontrol edin. Geniş teminat her ürün için otomatik olarak sağlanmaz; bazı eşyalar özel koşullarla taşınır veya güvence dışında kalabilir.
Göndermeden Önce Kontrol Edin
Ürün sigortalanabilir mi, sigorta bedeli ne kadar, kırılma veya kayıp teminatı var mı, muafiyet ve istisnalar neler? Bu soruların yanıtlarını poliçe veya hizmet koşullarında arayın.
Uluslararası Kargo Gönderilerinde Sigortanın Rolü
Yurt dışı gönderilerde aktarma, farklı taşıma türleri ve sözleşme koşulları risk değerlendirmesini etkiler. Ancak Türkiye Sigorta Birliği’nin açıklamasında da belirtildiği gibi, uluslararası kargoların tamamında sigorta yasal olarak zorunlu değildir. Ticari satışta kullanılan Incoterms® 2020 kurallarından CIF ve CIP gibi teslim şekillerinde satıcının sigorta temin etme yükümlülüğü doğabilir. Bu, bütün yurt dışı paketlere uygulanan genel bir zorunluluk değildir. Ayrıntılar için ICC’nin Incoterms® 2020 açıklamalarını inceleyin.
Uluslararası bir poliçe seçerken teminatın hangi ülkeler ve taşıma aşamaları boyunca geçerli olduğunu, gümrükte bekleme ve gecikme zararlarının kapsamını ayrıca sorun. Gümrükte bekletilen her gönderi için sigortadan ödeme yapılacağını varsaymayın.
Taşıyıcı Sorumluluğu ve Kargo Sigortası Arasındaki Farklar
Taşıyıcı sorumluluğu, taşıma sözleşmesi ve ilgili mevzuattan doğar; kargo sigortası ise poliçede belirlenen riskleri ve sigorta bedelini esas alır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 875. maddesi, taşıyıcının eşyanın teslim alınması ile teslimi arasındaki zıya, hasar ve gecikmeden doğan zararlar bakımından temel sorumluluğunu düzenler. Taşıyıcının sorumluluktan kurtulabileceği durumlar ve tazminat sınırları ayrıca değerlendirilir.
| Özellik | Taşıyıcının Yasal Sorumluluğu | Kargo Sigortası |
|---|---|---|
| Dayanak | Taşıma sözleşmesi ve uygulanabilir hukuk | Poliçe ve özel/genel şartlar |
| Tazminat sınırı | Uygulanabilir kurallara göre sınırlanabilir; TTK 882’de belirli haller için 8,33 SDR/kg | Sigorta bedeli, gerçekleşen zarar, muafiyet ve teminat limitleriyle belirlenir |
| Sorumluluğun değerlendirilmesi | Taşıma sırasındaki olay, istisnalar ve varsa sorumluluk sınırının kaybı incelenir | Hasarın poliçede teminat altına alınan bir riskten doğup doğmadığı incelenir |
| Başvuru ve ödeme | Taşıyıcının hasar inceleme ve itiraz süreci geçerlidir | Sigortacının belge, inceleme ve ödeme süreci geçerlidir; sabit ödeme süresi garanti edilmez |
Önemli ayrım şudur: Taşıyıcının ağır kusurunun ispatı, her tazminat talebinin ön koşulu değildir. TTK 886’da düzenlenen kast veya belirli nitelikte pervasız davranış ise taşıyıcının sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğunu sınırlama imkanını etkileyebilir. Ayrıntı için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875, 882 ve 886. maddelerine bakılabilir.
SDR (Özel Çekme Hakkı) Nedir? Tazminat Limiti Nasıl Hesaplanır?
SDR (Special Drawing Rights), Uluslararası Para Fonu’nun hesap birimidir. TTK 882 kapsamındaki tam zıya veya hasarda genel sorumluluk sınırı, gönderinin brüt ağırlığının her kilogramı için 8,33 SDR olarak düzenlenir. Örneğin 10 kg brüt ağırlıklı bir gönderide hesaplanan sınır 83,3 SDR’dir. Bu rakam her olayda kesin ödenecek tazminat değildir; eşyanın değeri, zararın niteliği, kanuni istisnalar ve ilgili taşıma rejimi sonucu değiştirebilir.
Tarihli bir örnek: 22 Ekim 2026’da geçerli gösterge kurun 1 SDR = 67,1864 TL olduğu esas alınırsa 1 kg için 8,33 SDR yaklaşık 559,66 TL, 10 kg için 83,3 SDR yaklaşık 5.596,63 TL eder. TTK 882/4 uyarınca gerçek hesapta eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya tarafların kararlaştırdığı diğer tarihteki TCMB değeri esas alınır. Kur değişebildiğinden gönderiniz için TCMB’nin ilgili tarihteki SDR kurunu kontrol edin.
SDR Bir Ödeme Vaadi Değildir
8,33 SDR × brüt kilogram hesabı, ilgili yasal sınırlamanın örneğidir. Her kayıp için otomatik olarak bu tutar ödenmez; ayrıca bazı hallerde yasal sorumluluk sınırı uygulanmayabilir.
Kusur Şartı, İspat ve Tazminat Süreci Nasıl İşler?
Taşıyıcıdan tazminat isterken gönderinin teslim edildiğine ilişkin kayıtlar, hasarın niteliği ve bildirim zamanı önem taşır. Sigorta başvurusunda ise poliçe numarası, olayın teminat kapsamında olması ve talep edilen belgeler değerlendirilir. Sigortacı poliçe koşullarına göre ödeme yaptıktan sonra koşulları varsa sorumlu kişiye rücu edebilir. Sigorta yaptırmak, taşıyıcının her türlü sorumluluğunu ortadan kaldırmaz veya tazminatı otomatik olarak hızlandırmaz.
Kargo Sigortası Türleri ve Teminat Kapsamları
Kargo sigortasında teminat, gönderinin niteliğine, taşıma türüne ve poliçenin özel şartlarına göre değişir. Emtia nakliyat sigortalarında tam zıya, belirli riskler ve geniş teminat gibi seçeneklerle karşılaşabilirsiniz. Ancak bu terimler her kargo firmasının standart paket hizmetinde aynı kapsamı ifade etmez. Önce poliçenin hangi riskleri üstlendiğini, sonra hangi istisnaları içerdiğini okuyun.
Tam Zıya (Total Loss): Tam Kayba Yönelik Teminat
Tam zıya, sigortalı malın tamamının kaybedilmesi veya poliçenin tanımladığı koşullarda tam kayıp sayılmasıdır. Kapsam yalnızca taşıma aracının tamamen yok olmasıyla sınırlı olmak zorunda değildir; olay ve teminat tanımı belirleyicidir. Ürünün yalnızca bir kısmı zarar gördüğünde ödeme yapılıp yapılmayacağını ayrıca kontrol edin. Daha dar bir güvence, kısmi hasar ihtiyacınızı karşılamayabilir.
Dar Teminat (Named Perils): Belirtilen Riskler
Dar teminatta yangın, taşıma aracının devrilmesi veya çarpışma gibi poliçede sayılan olaylar esas alınabilir. Örneğin sözleşme yalnızca belirli kazaları kapsıyorsa taşıma sırasındaki her kırılma aynı şekilde güvence altına girmez. Risk listesi kadar istisnaları ve ek teminatları da kontrol edin.
Geniş Teminat (All Risks): Daha Kapsamlı Koruma
Uluslararası emtia taşımalarında kullanılan Institute Cargo Clauses (A) tipi geniş teminat, kapsam dışı bırakılan haller hariç çok sayıda fiziki zıya ve hasar riskini güvenceye alabilir. Ancak all risks, bütün zararların istisnasız ödendiği anlamına gelmez. Yetersiz ambalajlama, normal aşınma, gecikme veya malın kendi niteliğinden kaynaklanan bazı zararlar kapsam dışında kalabilir. Savaş ve grev gibi riskler de ayrı kloz gerektirebilir. Bu terimlerin yerel paket gönderileri için geçerli olduğunu varsaymayın; ilgili poliçeyi inceleyin.
Sigortalı Kargo Nasıl Gönderilir? Şartlar ve Süreç
Sigortalı gönderim yapmak için önce ürününüzün ilgili taşıyıcının kabul ve güvence koşullarına uygun olduğunu doğrulayın. Ürün türünü, değerini, brüt ağırlığını ve paketleme biçimini doğru bildirin. Sigorta veya taşıma güvencesi satın alabiliyorsanız teminatın başlangıç ve bitiş zamanını, üst limitini, muafiyetini ve hasar bildirim kanalını öğrenin. Poliçe veya güvence belgesini, gönderi takip numarasıyla birlikte saklayın.
Değerinizi Belgelendirin
Satış faturası, sipariş kaydı veya poliçenin kabul ettiği diğer değer belgelerini saklayın. Hangi belgelerin zorunlu olduğu sigortacıya ve hasarın türüne göre değişir; yalnızca fatura bulunmadığı için her başvurunun otomatik reddedileceğini varsaymayın.
Kargo Şirketlerinin Sunduğu Sigorta ve Taşıma Güvenceleri (PTT, Aras, Yurtiçi)
PTT Kargom Güvende (FKTS) ürününün resmi açıklamasına göre sigorta primi gönderi kabul ücretinin %15’i olarak belirtilir; teminat, gönderi ücretinin azami 20 katına kadar sunulur. Bu oran ürünün fatura bedelinin %15’i değildir. Kapsamda belirtilen riskler arasında ezilme, kırılma, ıslanma, hırsızlık ve aktarma sırasında oluşabilecek hasarlar bulunur. Hasar kaydı için sigortacının SMS ile ilettiği poliçe numarası kullanılabilir. Güncel ayrıntıları PTT’nin Kargom Güvende sayfasından kontrol edin.
Aras Kargo, ayrıca talep edilebilen bir Taşıma Güvencesi hizmeti tanımlıyor; ancak içeriği beyan edilerek sorumluluk belgesiyle taşınması gereken gönderileri güvence dışında tutuyor. Örneğin kullanılmış veya tamir amaçlı cep telefonları, belirlenen koşullarla ve sigortasız sorumluluk belgesiyle kabul edilebiliyor. Şartları Aras Kargo’nun resmi açıklamasından doğrulayın. Yurtiçi Kargo dahil diğer taşıyıcılarda da ürüne özel kapsamı ve güncel ücreti işlem öncesinde sorun; her taşıyıcının aynı poliçeyi sunduğunu varsaymayın.
Gönderi kabul ücretini değerlendirirken PTT kargo fiyatları rehberinden yararlanabilirsiniz. Ancak kargo taşıma bedeli, sigorta primi ve teminat tutarı ayrı kavramlardır. Toplam maliyeti hesaplarken bunları birbirine karıştırmayın.
Hasar Anında Ne Yapılmalı? Tutanak ve Başvuru Süreci
- Hasarı belgeleyin: Paket ve ürünün fotoğraflarını çekin; ambalajı, etiketi ve teslim kayıtlarını saklayın.
- Görünür hasarı teslim anında bildirin: Mümkünse taşıyıcıdan hasar kaydı veya tutanak isteyin.
- Sonradan fark edilen hasarı gecikmeden bildirin: TTK 889, açıkça görünmeyen zıya veya hasar için teslimden sonraki yedi günlük bildirim süresini düzenler. Bu kuralın uygulandığı taşımalarda bildirimi yazılı yapın.
- Sigortacıya ayrı başvurun: Poliçe numarası, gönderi belgesi, değer kanıtı ve sigortacının istediği hasar belgeleriyle dosya açın.
- Başvuru kaydını saklayın: Takip numarasını, yazışmaları ve dosya sonucunu kayıt altına alın. Poliçede daha kısa veya özel bildirim şartları varsa bunları da kontrol edin.
Tutanak olmaması her olayda otomatik hak kaybı anlamına gelmez. TTK 889’daki sürelere uyulmaması, gönderinin sözleşmeye uygun teslim edildiği yönünde kanuni karine doğurabilir; bu, her sigorta başvurusunun tartışmasız reddedileceği anlamına gelmez. Taşıyıcıya karşı haklar ile poliçedeki sigorta başvuru koşulları ayrı değerlendirilir. Süre ve bildirim kurallarını TTK 889 metninden inceleyebilirsiniz.
Hasarı Fark Ettiğinizde Beklemeyin
Teslim anında tutanak alamadıysanız fotoğrafları ve teslim kaydını saklayın; taşıyıcıya ve varsa sigortacıya mümkün olan en kısa sürede yazılı bildirim yapın.
Kargo Sigortası Neleri Kapsamaz? İstisnalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kargo sigortası her tür kaybı karşılamaz. Sık karşılaşılan istisnalar arasında uygun olmayan ambalajdan kaynaklanan zararlar, normal aşınma, ürünün kendi niteliğinden doğan bozulmalar ve gecikmeye bağlı dolaylı kayıplar bulunabilir. Ancak istisnaların kapsamı poliçeye göre değişir. Ödeme kararı, sigorta bedeli kadar hangi olayın neden olduğu ve poliçe şartlarına uyulup uyulmadığına da bağlıdır.
Hatalı Paketleme (Gönderici Kusuru) ve Tazminat Reddi
Yetersiz ambalajlama hasarın nedeni olduğunda hem taşıyıcının yasal sorumluluğu hem de sigorta teminatı bakımından sorun doğabilir. TTK 878, gönderenin yetersiz ambalajlamasını belirli koşullarla taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasına ilişkin özel haller arasında sayar. Kırılgan ürünleri kutu içinde sabitleyin, boşlukları uygun dolgu malzemesiyle destekleyin ve mümkünse paketlemenin fotoğrafını çekin. Uygulama örnekleri için kargo paketleme maliyetleri rehberine bakabilirsiniz.
Savaş, Grev, Gecikme ve Diğer Kapsam Dışı Riskler
Savaş, grev ve benzeri politik riskler birçok standart emtia poliçesinde temel teminattan ayrı düzenlenir. Gecikmeden doğan ticari zararlar ve bazı gümrük işlemleri de otomatik olarak sigorta kapsamında değildir. Böyle bir riskiniz varsa ek kloz sunulup sunulmadığını sorun. Poliçe, taşıma rotası ve ürün türü netleşmeden “her durumda teminat dışı” veya “her durumda ödenir” sonucuna varmayın.
Desi ve Sigorta Değerini Karıştırmayın
Desi, kargo ücretinin hesaplanmasında kullanılan hacimsel bir ölçüdür; sigorta bedeli ise poliçede belirtilen parasal değerdir. Yanlış desi bildirimi bir taşıma ücretini etkileyebilir, ancak tek başına her sigorta poliçesini geçersiz kılmaz.
Sigorta yaptırmadan önce ürünün taşınmaya ve sigortalanmaya uygunluğunu, teminatı, istisnaları, muafiyeti ve başvuru yöntemini kontrol edin. Ardından taşıma ücreti ile ek güvence maliyetini birlikte değerlendirin. Kargonomi’nin gönderi yönetimi çözümünü incelerken güvence koşullarını seçtiğiniz taşıyıcı ve hizmet özelinde ayrıca doğrulayın.
Kargo Sigortası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kargo sigortası zorunlu mu?
Nakliyat sigortası için genel bir yasal zorunluluk yoktur. Ancak ticari sözleşmelerde veya CIF/CIP gibi teslim koşullarında sigorta yaptırma yükümlülüğü doğabilir.
Kargo sigortası ücreti ne kadar?
Tek bir standart oran yoktur. Ücret ürün, rota, taşıma şekli ve teminata göre değişir. PTT Kargom Güvende’nin resmi açıklamasında prim, gönderi kabul ücretinin %15’i olarak belirtilir.
İkinci el ürünlere kargo sigortası yapılır mı?
Ürün türüne ve taşıyıcının kabul koşullarına bağlıdır. Fatura bulunması tek başına yeterli değildir. Örneğin Aras Kargo, kullanılmış veya tamir amaçlı cep telefonlarını belirli şartlarla sigortasız kabul edebilmektedir.
Kargo hasar tutanağı olmadan sigortadan para alınır mı?
Bu durum otomatik olarak imkansız değildir. Hasarın ne zaman fark edildiği, taşıyıcıya bildirim, alternatif belgeler ve poliçe koşulları birlikte değerlendirilir. Mümkünse teslim anında tutanak tutturun; sonradan fark edilen hasarı gecikmeden yazılı bildirin.
PTT Kargom Güvende sigortası neleri kapsar?
PTT’nin resmi açıklamasında ezilme, kırılma, ıslanma, hırsızlık, deprem, yangın ve aktarma sırasında oluşan bazı hasarlar sayılır. Teminat, gönderi ücretinin azami 20 katına kadardır; poliçe istisnaları geçerlidir.
E-ticaret ve bireysel kargolarınızı avantajlı fiyatlarla göndermek için Kargonomi'yi hemen şimdi ücretsiz deneyebilirsiniz.
Hemen Ücretsiz Deneyin
