DAP teslim şekli (Delivered at Place – belirlenen yerde teslim), satıcının malları sözleşmede belirlenen varış noktasına getirerek gelen taşıma aracı üzerinde, boşaltmaya hazır halde alıcının tasarrufuna sunduğu Incoterms® 2020 kuralıdır. Satıcı bu noktaya kadarki taşıma masraflarını ve kural olarak riskleri üstlenir. İthalat gümrük işlemleri ve vergiler ise alıcıya aittir.
- Satıcı, belirlenen teslim noktasına kadar taşımayı organize eder ve taşıma giderlerini karşılar.
- İhracat ve gerekiyorsa transit ülkelerdeki gümrük işlemleri satıcının sorumluluğundadır.
- İthalat gümrük işlemleri, ithalat vergileri ve kural olarak araçtan boşaltma alıcının sorumluluğundadır.
DAP’ta belirleyici olan malların yalnızca varış ülkesine ulaşması değil, kararlaştırılan teslim noktasında boşaltmaya hazır olmasıdır. Bu ayrım, ICC’nin Incoterms® 2020 DAP kurallarında açıklanır.
DAP Hangi Taşıma Türlerinde Kullanılır?
DAP; karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu taşımalarında kullanılabilir. Birden fazla taşıma türünün birlikte kullanıldığı multimodal taşımacılık için de uygundur. Teslim noktası liman, terminal, depo veya tarafların anlaştığı başka bir yer olabilir. Noktanın tam olarak belirtilmesi, taşıma maliyeti ve riskin nerede devredileceğini netleştirir.
E-ticaret ve bireysel kargolarınızı avantajlı fiyatlarla göndermek için Kargonomi'yi hemen şimdi ücretsiz deneyebilirsiniz.
Hemen Ücretsiz DeneyinDAP Teslimatta Süreç İşleyişi
Satıcı malları taşımaya hazırlar, gerekli ihracat ve transit işlemlerini yürütür, taşımayı kararlaştırılan varış noktasına kadar organize eder. Alıcı ise ithalat işlemlerini zamanında tamamlayarak gönderinin teslim yerine ilerlemesini sağlar. Mallar belirlenen yerde gelen araç üzerinde boşaltmaya hazır sunulduğunda DAP kapsamında teslim gerçekleşir. Bu adımların takibi için e-ticaret lojistik yönetimi rehberinden yararlanabilirsiniz.
DAP Teslimde Alıcı ve Satıcının Yükümlülükleri Nelerdir?
DAP teslimde satıcı, malları anlaşılan varış noktasına ulaştırmaktan; alıcı ise ithalat gümrüğünden ve teslim sonrasındaki işlemlerden sorumludur. Riskin devri ülke sınırında değil, kararlaştırılan teslim noktasında gerçekleşir. Ancak alıcının ithalat işlemlerini veya bildirim yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, bundan doğan riskler teslimden önce de alıcıya yüklenebilir.
Risk Devri Uyarısı
Aracın varış ülkesine girmesi tek başına DAP teslimi değildir. Mallar belirlenen noktada araç üzerinde boşaltmaya hazır sunulmalıdır. Usulüne uygun teslimden sonraki boşaltma riski kural olarak alıcıya geçer; kusur ve sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluklar ayrıca değerlendirilir.
Satıcıya Düşen Sorumluluklar ve Taşıma Maliyetleri
Satıcı uygun paketlemeyi yapar, ihracat ve gerekiyorsa transit gümrük işlemlerini yürütür, nakliyeyi belirlenen teslim yerine kadar organize eder ve bu kapsamdaki giderleri üstlenir. Alıcının malları devralabilmesi için gereken teslim veya taşıma belgelerini sağlar. Satıcı, DAP kuralı gereği malları araçtan boşaltmakla yükümlü değildir.
Alıcıya Düşen Sorumluluklar: İthalat ve Vergiler
Alıcı, ithalat izinleri ve gümrük işlemleriyle bunlara bağlı vergi ve harçları karşılar. Malların araçtan indirilmesi de kural olarak alıcının işidir. Boşaltma bedeli satıcının taşıma sözleşmesinde satıcıya aitse satıcı, taraflar aksini kararlaştırmadıkça bu tutarı alıcıdan ayrıca isteyemez. Bu nedenle boşaltma ücretinin kim tarafından karşılanacağı teklif ve taşıma sözleşmesinde kontrol edilmelidir.
Riskin Satıcıdan Alıcıya Devredildiği Kritik Nokta
DAP’ta kayıp ve hasar riski, mallar sözleşmede tanımlanan yerde gelen taşıma aracı üzerinde boşaltmaya hazır olarak alıcının tasarrufuna sunulduğunda geçer. Sadece aracın şehre veya ülkeye varması yeterli değildir. Alıcı ithalat işlemlerini yapmadığı ya da gerekli teslim bildirimini vermediği için gecikmeye neden olursa Incoterms® 2020’nin ilgili istisnaları uygulanabilir.
Sözleşme örneği: “DAP, alıcının Berlin’deki deposunun tam adresi ve teslim rampası, Incoterms® 2020.” Bu örnekte gerçek depo adresi ve teslim noktası sözleşmeye açıkça yazılmalıdır. “DAP Berlin” gibi geniş bir ifade, masraf ve risk paylaşımında uyuşmazlık yaratabilir.
DAP Fiyat Hesaplama ve Maliyet Yönetimi
DAP fiyat hesaplama sürecinde satıcı, yalnızca ürün bedelini ve uluslararası navlunu değil, malları kararlaştırılan teslim noktasına götürmek için üstlendiği giderleri de hesaba katmalıdır. Pratik bir maliyet kontrolü; ürün ve ambalaj, ihracat işlemleri, transit giderleri, ana taşıma, teslim yerine kadar devam eden nakliye ve sözleşmeyle satıcıya bırakılan ek ücretlerden oluşur. Bu bir kontrol listesidir; her gönderi için geçerli sabit bir tarife formülü değildir.
Navlun tekliflerini karşılaştırırken rota, paket ölçüsü, gerçek veya hacimsel ağırlık, ek hizmetler ve ücret kapsamını aynı koşullarda inceleyin. Gönderi maliyetini etkileyen diğer uygulamalar için kargo maliyetlerini düşürme rehberini inceleyebilirsiniz.
Maliyet Optimizasyonu
Paketin ölçülerini ve ağırlığını doğru bildirmek, yanlış navlun hesaplamalarını önler. Hacimsel ağırlık maliyetini azaltmak için ise gönderi koşullarına uygun biçimde gereksiz paket hacmini küçültmek gerekir.
DAP Fiyatlandırmasına Hangi Masraflar Dahildir?
DAP satış teklifinde satıcının teslim noktasına kadar üstlendiği paketleme, çıkış işlemleri, ana navlun, gerekli transit giderleri ve varış yerindeki devam taşıması dikkate alınır. İthalat vergileri ve ithalat gümrükleme giderleri kural olarak alıcıya aittir. Boşaltma gideri ise taşıma sözleşmesinin kapsamına göre değişebilir. Bu giderlerin satış faturasında ayrı ayrı gösterilmesi Incoterms® kuralının tek başına zorunlu kıldığı bir biçim değildir; fatura ve gümrük kıymeti uygulamaları ilgili mevzuata göre değerlendirilir.
DAP Teslim Şeklinde Sigorta Sorumluluğu Kime Aittir?
Incoterms® 2020, DAP teslimde satıcıya veya alıcıya nakliye sigortası yaptırma zorunluluğu getirmez. Bununla birlikte satıcı, teslim noktasına kadar riski üstlendiğinden bu aşama için sigorta yaptırmayı değerlendirebilir. Poliçe yapılacaksa kapsamı, istisnaları ve primi tarafların anlaşmasına göre ayrıca belirlenmelidir.
DAP ile Diğer Teslim Şekilleri Arasındaki Farklar
DAP, DDP, EXW ve FOB arasındaki temel farklar; taşımanın kimin tarafından organize edildiği, gümrük işlemlerini kimin yürüttüğü ve riskin hangi noktada devredildiğidir. Aşağıdaki tablo, Incoterms® 2020 kurallarındaki genel sorumluluk dağılımını gösterir.
| Teslim Şekli | Ana Nakliye Ödemesi | İhracat Gümrüğü | İthalat Gümrüğü | Risk Devri Nerede? |
|---|---|---|---|---|
| DAP | Satıcı | Satıcı | Alıcı | Belirlenen varış noktasında araç üzerinde, boşaltmaya hazır halde |
| DDP | Satıcı | Satıcı | Satıcı | İthalat işlemleri tamamlanmış mallar belirlenen varış noktasında araç üzerinde, boşaltmaya hazır sunulduğunda |
| EXW | Alıcı | Alıcı | Alıcı | Satıcının belirlenen işyerinde mallar alıcının tasarrufuna sunulduğunda; araca yüklenmeden |
| FOB | Alıcı | Satıcı | Alıcı | Belirlenen yükleme limanında mallar gemiye yüklendiğinde |
DAP ve DDP Arasındaki Farklar Nelerdir?
DAP ve DDP arasındaki en önemli fark, ithalat gümrüklemesi ve vergileridir. DAP’ta bu yükümlülükler alıcıdayken DDP’de satıcıya aittir. Her iki kuralda da teslim yeri ve risk devri, malların gelen araç üzerinde boşaltmaya hazır olarak sunulması esasına dayanır. DDP, satıcının ithalat mevzuatına uyma imkanını da gerektirir.
DDP ve DAP Seçimi
İthalat işlemlerini alıcı yürütüyorsa DAP uygun olabilir. Satıcı ithalat işlemlerini hukuken ve operasyonel olarak üstlenebiliyorsa DDP değerlendirilebilir. Tek başına hiçbir teslim şekli her işlem için daha güvenli değildir.
DAP ile EXW (Ex Works) Teslim Şekli Karşılaştırması
EXW’de satıcı malları belirlenen işyerinde alıcıya hazır eder; ana taşıma ve kural olarak ihracat işlemleri alıcıya aittir. DAP’ta ise taşıma organizasyonu ve belirlenen varış noktasına kadar olan risk satıcının üzerindedir. Özellikle alıcının ihracat ülkesindeki gümrük işlemlerini yapamayacağı durumlarda EXW seçimi ayrıca değerlendirilmelidir.
DAP ve FOB Arasındaki Temel Farklılıklar
FOB (Free On Board – gemide teslim) yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığında kullanılır. FOB’da satıcı malları belirlenen yükleme limanında gemiye teslim ettiğinde risk alıcıya geçer; eski “gemi küpeştesini geçme” tanımı kullanılmaz. DAP’ta ise taşıma türünden bağımsız olarak risk, belirlenen varış noktasında boşaltmaya hazır teslimle devredilir.
DAP Teslim Şeklinin Avantajları ve Dezavantajları
DAP, uluslararası taşımayı tek elden planlamak isteyen satıcılar ve ana taşıma organizasyonuyla uğraşmak istemeyen alıcılar için yararlı olabilir. Buna karşılık satıcı teslim noktasına kadar taşıma riskini, alıcı da ithalat işlemlerinin zamanında tamamlanması yükünü taşır. Hangi tarafın gümrük ve nakliye süreçlerini daha etkin yönetebildiği, seçimde belirleyici olmalıdır.
İhracatçılar (Satıcılar) İçin Artılar ve Eksiler
Satıcı, taşıyıcı ve güzergah seçiminde daha fazla kontrol sahibi olur; alıcıya belirlenen yere kadar taşıma hizmeti sunar. Buna karşılık teslim noktasına kadar oluşan taşıma giderlerini ve kural olarak kayıp veya hasar riskini üstlenir. Fiyat teklifi hazırlanırken bekleme ve ek taşıma koşullarının açıkça belirlenmesi gerekir.
İthalatçılar (Alıcılar) İçin Artılar ve Eksiler
Alıcı, ana nakliye sözleşmesini kendisi kurmadan malların belirlenen yere taşınmasından yararlanır. Buna karşılık ithalat gümrüğü, vergiler ve kural olarak boşaltma alıcının sorumluluğundadır. İşlemler gecikirse şartlara göre araç bekleme bedeli, konteyner için demuraj veya terminalde ardiye gibi ek giderler oluşabilir. Bu ücretlerin farklarını demuraj ve ardiye rehberinde bulabilirsiniz.
Alıcılar İçin Gümrük Hazırlığı
Gerekli ithalat belgelerini sevkiyat varışından önce kontrol edin. Gümrük müşavirinizle teslim yeri, beklenen varış tarihi, taşıyıcı bildirimi ve olası bekleme ücretlerini önceden netleştirin.
DAP teslim şeklinde gümrük vergisini kim öder?
İhracat ve gerekiyorsa transit gümrük işlemleri satıcının; ithalat gümrük işlemleri, ithalat vergileri ve ilgili harçlar alıcının sorumluluğundadır.
DAP teslimde malların araçtan boşaltılması kime aittir?
Boşaltma kural olarak alıcıya aittir. Ancak satıcının taşıma sözleşmesi boşaltma masrafını kapsıyorsa bu bedel, aksi kararlaştırılmadıkça alıcıdan ayrıca istenemez.
DAP teslimde nakliye sigortası zorunlu mudur, kim yapar?
Incoterms® 2020 kapsamında DAP için zorunlu sigorta yoktur. Teslim noktasına kadar riski taşıyan satıcı, isteğe bağlı sigorta yaptırabilir.
DAP ile DAT (DPU) arasındaki fark nedir?
DAT terimi Incoterms® 2020’de DPU (Delivered at Place Unloaded) olarak yeniden adlandırılmıştır. DAP’ta satıcı malları boşaltmaya hazır teslim eder; DPU’da ise boşaltma ve buna ilişkin risk satıcının sorumluluğundadır.
E-ticaret ve bireysel kargolarınızı avantajlı fiyatlarla göndermek için Kargonomi'yi hemen şimdi ücretsiz deneyebilirsiniz.
Hemen Ücretsiz Deneyin
